Các trường hợp chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân từ ngày 1/11/2025

Từ ngày 01/11/2025, việc áp dụng chuyển hình phạt từ tử hình sang tù chung thân có những thay đổi quan trọng theo Nghị quyết số 03/2025/HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao, tác động trực tiếp đến hoạt động xét xử, thi hành án và quyền lợi của người bị kết án. Trong bối cảnh chính sách hình sự ngày càng đề cao tính nhân đạo, bảo đảm quyền con người và phù hợp với chuẩn mực pháp luật quốc tế, việc xác định các trường hợp được chuyển hình phạt từ tử hình thành tù chung thân, điều kiện áp dụng và trình tự thực hiện là vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm. Bài viết dưới đây sẽ phân tích rõ các trường hợp chuyển hình phạt từ tử hình thành tù chung thân từ ngày 01/11/2025, căn cứ pháp lý áp dụng theo Nghị quyết 03/2025/HĐTP, giúp bạn đọc hiểu đúng, đầy đủ và kịp thời các quy định mới nhất của pháp luật.

1. Các trường hợp chuyển hình phạt từ tử hình thành tù chung thân

Các trường hợp chuyển hình phạt từ tử hình thành tù chung thân được quy định tại Điều 2 Nghị quyết 03/2025/NQ-HĐTP như sau:

Người bị kết án tử hình trước ngày 01/7/2025 mà chưa thi hành án thì được chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân nếu thuộc một trong các trường hợp dưới đây:

– Bị mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối quy định tại điểm c khoản 3 Điều 40 Bộ luật Hình sự 2015;

– Bị kết án tử hình về một trong các tội:

• Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân (Điều 109 Bộ luật Hình sự 2015);
• Tội gián điệp (Điều 110 Bộ luật Hình sự 2015);
• Tội phá hoại cơ sở vật chất – kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Điều 114 Bộ luật Hình sự 2015);
• Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh (Điều 194 Bộ luật Hình sự 2015);
• Tội vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250 Bộ luật Hình sự 2015);
• Tội tham ô tài sản (Điều 353 Bộ luật Hình sự 2015);
• Tội nhận hối lộ (Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015)
• Tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược (Điều 421 Bộ luật Hình sự 2015);

– Bị kết án tử hình về Tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248 Bộ luật Hình sự 2015) hoặc Tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015) nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

• Khối lượng, thể tích chất ma túy được xác định trong bản án để quyết định hình phạt bằng hoặc thấp hơn khối lượng, thể tích chất ma túy thấp nhất quy định tại khoản 5 Điều 248 hoặc khoản 5 Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015;
• Khối lượng, thể tích chất ma túy được xác định trong bản án để quyết định hình phạt lớn hơn khối lượng, thể tích chất ma túy thấp nhất quy định tại khoản 5 Điều 248 hoặc khoản 5 Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015 mà người phạm tội không phải là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy hoặc không có 02 tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự trở lên.

2. 03 trường hợp không được chuuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân

Điều 6 của Nghị quyết còn nêu, hướng dẫn 3 trường hợp không được chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân.

Theo đó, trường hợp bản án sơ thẩm nhận định, đánh giá người bị kết án tử hình là người chủ mưu, cầm đầu hoặc chỉ huy theo hướng dẫn tại khoản 1, Điều 5 của Nghị quyết này nhưng bản án phúc thẩm không nhận định hoặc có nhận định người bị kết án tử hình là người chủ mưu, cầm đầu, hoặc chỉ huy và giữ nguyên hình phạt tử hình thì không chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân.

Trường hợp bản án không nhận định người bị kết án tử hình là người chủ mưu, cầm đầu hoặc chỉ huy mà nhận định họ là người tổ chức hoặc đã thực hiện một hoặc nhiều hành vi theo hướng dẫn tại khoản 1 Điều 5 của Nghị quyết này thì không chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân.

Trường hợp người phạm tội “Sản xuất trái phép chất ma túy” (Điều 248) hoặc tội “Mua bán trái phép chất ma túy” (Điều 251) 2 lần trở lên nhưng bị xét xử trong cùng một vụ án và bị kết án tử hình trong đó có ít nhất 1 lần thực hiện tội phạm với vai trò là người chủ mưu, cầm đầu hoặc chỉ huy thì tòa án không chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân.

LUẬT SƯ TƯ VẤN, GIẢI QUYẾT VỤ ÁN HÌNH SỰ

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, các vụ án hình sự thường xảy ra với tình tiết, diễn biến phức tạp, khó lường. Khi rủi ro pháp lý gõ cửa, nếu không am hiểu pháp luật sẽ dễ gặp phải vô vàn những vướng mắc khác nhau, thậm chí rơi vào thế bị động khi phải làm việc với cơ quan tố tụng, dẫn đến những hậu quả pháp lý không đáng có.

Để giúp quý khách hàng đảm bảo an toàn, hạn chế tối đa các rủi ro về mặt pháp lý, Luật Hùng Phúc cung cấp dịch vụ Luật sư Hình sự được thực hiện bởi đội ngũ Luật sư có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm, am hiểu chuyên sâu quá trình tố tụng, đã tham gia bào chữa tranh tụng rất nhiều vụ án hình sự, bảo vệ thành công cho nhiều bị can, bị cáo:

• Tư vấn tình huống pháp lý, nghiên cứu quy định của pháp luật từ đó đưa ra phương án giải quyết có lợi nhất, hạn chế tối đa rủi ro cho thân chủ;
• Tư vấn, hỗ trợ thân chủ thu thập tài liệu, chứng cứ có lợi để bảo vệ quyền lợi của mình;
• Tham gia bào chữa/ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho thân chủ (bị can, bị cáo, người bị hại…) trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử ;

Với đội ngũ Luật sư có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm và tử tế, Luật Hùng Phúc cam kết mang đến cho khách hàng dịch vụ pháp lý xuất sắc nhất. Để làm được điều đó, chúng tôi luôn lấy khách hàng làm trung tâm để tư vấn, đưa ra phương án giải quyết có lợi nhất cho khách hàng, chỉ tiếp nhận các vụ việc/vụ án có khả năng thực hiện và tuyệt đối tuân thủ pháp luật.

Mọi thắc mắc cần giải đáp, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0979 80 1111 để được tư vấn chi tiết!