Quy định pháp luật về tội gây rối trật tự công cộng

Trong bối cảnh xã hội hiện nay, các hành vi tụ tập đông người, kích động, sử dụng bạo lực hoặc cố ý gây náo loạn tại nơi công cộng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống xã hội mà còn tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm nghiêm trọng đến an ninh, trật tự và an toàn cộng đồng. Nhiều người cho rằng đây chỉ là những hành vi mang tính bộc phát, xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân. Tuy nhiên, nếu hành vi gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự xã hội thì hoàn toàn có thể bị xử lý hình sự về tội “Gây rối trật tự công cộng” theo quy định tại Điều 318 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Tội phạm này xâm phạm trực tiếp đến trật tự công cộng, sự ổn định và an toàn xã hội tại những nơi sinh hoạt chung của cộng đồng. Chỉ cần hành vi gây mất ổn định xã hội, tạo tâm lý hoang mang cho người dân hoặc cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, giao thông thì đã có dấu hiệu để xem xét trách nhiệm hình sự. Theo quy định pháp luật hiện hành, hành vi gây rối trật tự công cộng có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức như tụ tập đánh nhau nơi công cộng, cổ vũ kích động đám đông gây mất an ninh trật tự, đua xe trái phép, mang hung khí giải quyết mâu thuẫn, đập phá tài sản gây náo loạn tại khu dân cư, cản trở giao thông nghiêm trọng hoặc hành hung người can ngăn và lực lượng chức năng đang làm nhiệm vụ. Tuy nhiên, không phải mọi hành vi ồn ào, cãi vã đều cấu thành tội phạm. Để bị truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi phải đạt đến mức độ gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc người thực hiện trước đó đã từng bị xử phạt hành chính, bị kết án về hành vi tương tự nhưng vẫn tiếp tục vi phạm.

Về chế tài, Điều 318 Bộ luật Hình sự quy định người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm. Đặc biệt, trong trường hợp hành vi mang tính chất côn đồ, có tổ chức, sử dụng hung khí nguy hiểm, gây cản trở giao thông nghiêm trọng hoặc chống đối lực lượng chức năng thì khung hình phạt có thể tăng lên từ 02 năm đến 07 năm tù.

Thực tiễn cho thấy, nhiều vụ việc ban đầu chỉ xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân nhưng do thiếu kiềm chế, các đối tượng tụ tập đông người, livestream trên mạng xã hội, mang theo hung khí hoặc thách thức nhau tại nơi công cộng đã dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Ví dụ, một nhóm thanh niên xảy ra mâu thuẫn trên mạng xã hội, sau đó hẹn nhau đến khu vực trung tâm thành phố để “giải quyết”. Các đối tượng mang theo dao, gậy, tụ tập la hét, đuổi đánh nhau khiến người dân hoảng sợ, giao thông ùn tắc kéo dài và lực lượng công an phải huy động để trấn áp. Trong trường hợp này, dù hậu quả chưa đến mức chết người nhưng hành vi đã đủ yếu tố cấu thành tội “Gây rối trật tự công cộng” bởi tính chất nguy hiểm và mức độ ảnh hưởng đến xã hội.

Khi xem xét trách nhiệm pháp lý đối với hành vi này, cơ quan tiến hành tố tụng thường đánh giá nhiều yếu tố như mức độ ảnh hưởng thực tế của hành vi, vai trò của từng người tham gia, việc có sử dụng hung khí hay không, hậu quả xảy ra, nhân thân người vi phạm cũng như các tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, tự nguyện khắc phục hậu quả hoặc phạm tội lần đầu.

Có thể thấy rằng, ranh giới giữa vi phạm hành chính và trách nhiệm hình sự trong các vụ việc gây rối trật tự công cộng là tương đối mong manh. Chỉ một hành vi thiếu kiểm soát, mang tính bột phát cũng có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nặng nề, ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai, công việc và cuộc sống của người vi phạm. Thượng tôn pháp luật không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước mà còn là ý thức của mỗi cá nhân trong xã hội. Việc hiểu đúng và tuân thủ quy định pháp luật chính là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi của bản thân cũng như góp phần giữ gìn sự ổn định, an toàn cho cộng đồng.

Mọi thắc mắc cần giải đáp, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0979 80 1111 để được tư vấn chi tiết!