Khi một bản án dân sự đã có hiệu lực pháp luật, nhiều người cho rằng vụ việc đã chính thức khép lại. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn có những trường hợp bản án tồn tại sai sót nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật hoặc vi phạm thủ tục tố tụng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Vậy trong những trường hợp này, liệu bản án đã có hiệu lực có còn được xem xét lại hay không? Trình tự, thủ tục giám đốc thẩm vụ án dân sự được thực hiện như thế nào và người dân cần lưu ý những vấn đề gì khi đề nghị xem xét theo thủ tục đặc biệt này? Hãy cùng Luật Hùng Phúc tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

1. Giám đốc thẩm vụ án dân sự là gì?
Trong thực tiễn giải quyết các vụ án dân sự, không phải mọi bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật đều bảo đảm hoàn toàn chính xác. Khi phát hiện có sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật hoặc vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, pháp luật cho phép xem xét lại bản án, quyết định thông qua thủ tục giám đốc thẩm. Đây là cơ chế đặc biệt nhằm bảo đảm việc xét xử đúng pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Vậy trình tự, thủ tục giám đốc thẩm vụ án dân sự được thực hiện như thế nào? Doanh nghiệp và cá nhân cần lưu ý những vấn đề gì khi đề nghị xem xét theo thủ tục này?
2. Khi nào bản án dân sự được xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm?
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, bản án hoặc quyết định dân sự đã có hiệu lực pháp luật có thể bị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Kết luận trong bản án, quyết định không phù hợp với các tình tiết khách quan của vụ án, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.
- Có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng làm ảnh hưởng đến quyền, nghĩa vụ tố tụng của các bên.
- Có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật dẫn đến việc giải quyết vụ án không đúng quy định.
Cần lưu ý rằng, giám đốc thẩm không phải là một cấp xét xử tiếp theo sau sơ thẩm hoặc phúc thẩm. Đây là thủ tục đặc biệt chỉ được thực hiện khi có căn cứ theo quy định của pháp luật và được người có thẩm quyền ban hành quyết định kháng nghị.
3. Trình tự, thủ tục giám đốc thẩm vụ án dân sự
Bước 1. Gửi đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm
Đương sự hoặc cá nhân, tổ chức có liên quan có thể gửi đơn đề nghị đến người có thẩm quyền kháng nghị giám đốc thẩm. Trong đơn cần trình bày rõ nội dung vụ việc, lý do đề nghị và các căn cứ cho rằng bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật có vi phạm.
Việc gửi đơn không đồng nghĩa với việc vụ án sẽ được đưa ra xét xử giám đốc thẩm mà chỉ là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền xem xét.
Bước 2. Cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu hồ sơ
Sau khi tiếp nhận đơn đề nghị, người có thẩm quyền sẽ xem xét hồ sơ, đánh giá căn cứ pháp lý và tài liệu liên quan.
Trường hợp nhận thấy có đủ căn cứ theo quy định của pháp luật, người có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm. Nếu không có căn cứ kháng nghị, việc không chấp nhận đề nghị sẽ được thông báo theo quy định.
Bước 3. Mở phiên giám đốc thẩm
Sau khi có quyết định kháng nghị, Tòa án có thẩm quyền sẽ mở phiên giám đốc thẩm để xem xét lại bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật trong phạm vi nội dung bị kháng nghị.
Hội đồng giám đốc thẩm sẽ đánh giá toàn bộ hồ sơ, các căn cứ pháp lý và nội dung kháng nghị trước khi đưa ra quyết định.
Bước 4. Ban hành quyết định giám đốc thẩm
Tùy từng vụ việc, Hội đồng giám đốc thẩm có thể:
- Không chấp nhận kháng nghị và giữ nguyên bản án, quyết định đã có hiệu lực.
- Hủy toàn bộ hoặc một phần bản án, quyết định để xét xử lại.
- Sửa bản án, quyết định nếu có đủ căn cứ theo quy định của pháp luật.
- Đình chỉ việc giải quyết vụ án trong trường hợp pháp luật quy định.
4. Một số lưu ý khi đề nghị giám đốc thẩm
Không phải mọi trường hợp không đồng ý với bản án đều đủ điều kiện để được xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm. Đương sự cần chuẩn bị đầy đủ tài liệu, chứng cứ và xác định rõ căn cứ pháp lý chứng minh bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực có vi phạm thuộc các trường hợp luật định.
Việc đánh giá có kháng nghị hay không thuộc thẩm quyền của người được pháp luật giao quyền, do đó việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, lập luận chặt chẽ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của quá trình xem xét.
Đối với các vụ án dân sự đã có hiệu lực pháp luật nhưng phát hiện dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, việc đánh giá khả năng đề nghị giám đốc thẩm cần được thực hiện trên cơ sở hồ sơ vụ việc và các quy định hiện hành. Với kinh nghiệm trong lĩnh vực tố tụng dân sự, Luật Hùng Phúc hỗ trợ khách hàng nghiên cứu hồ sơ, đánh giá căn cứ pháp lý, tư vấn phương án phù hợp và đồng hành trong quá trình thực hiện các thủ tục theo quy định nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
Mọi thắc mắc cần giải đáp, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0979 80 1111 để được tư vấn chi tiết!
Công ty Luật TNHH Hùng Phúc

